HAYAT BAŞARISI YOLUNDA NOTLAR BAHANE YETKİNLİKLER ŞAHANE

Oğlum için ülkenin en iyi üniversitelerinden birinin tanıtım gününe gittiğimizde, dereceye girmiş bir kaç öğrenciden farklı ortamlarda benzer bir soru geldi. “Biz çok yüksek puanlarla burslu olarak buraya gireceğiz ancak bize göre puanı ve sıralaması çok daha düşük öğrenciler var. Nasıl olacak? Bu kadar farklı seviyede öğrencelerin olduğu bir ortamda, nasıl ders işlenecek? Yanlış anlamayın da seviyeler aynı olmayınca herkesin seviyesine uygun eğitim nasıl veriliyor?” Rektörün ve hocaların verdiği yanıt ise çok kıymetliydi; aynen şöyle dediler “Bu sadece bir sınav ve bireyin gerçekte ne olduğunu göstermesi için yeterli bir gösterge değil. Ayrıca hayatta, derslerden, notlardan başka şeyler de var; hayatta başarılı olmak için gereken farklı yetkinlikler var. Notlarınızın iyi olması, sizin gelecekte başarılı olacağınızı garanti etmez. Eminim ki buraya gelecek her öğrencinin güçlü olduğu farklı yönler vardır ve sizlerin de onlardan örnek alıp kendinizde geliştirmeniz gereken konular mutlaka olacaktır…” Nitekim, işim gereği İnsan Kaynakları yöneticileri ile yaptığım görüşmelerde de hep benzer bir geri bildirim alıyorum; “Özgeçmişler şahane ancak gençler iş hayatının gerektirdiği yetkinliklerden çok uzak; sıklıkla sıkıntı yaşıyoruz…”

Dünya değişiyor ve değişen dünya ile birlikte bireylerden beklentiler de farklılaşıyor. Burada da, hepimizin beklentisi olan hayat başarısı için gereken yetkinlikler ön plana çıkıyor. Oysa ki, daha küçücük yaşlardan itibaren, çocuklarımızı, geleceklerini belirlediğini düşündüğümüz sınavlara hazırlamaya çalışıyoruz. Çocuklarımız okullarında çok başarılı olsunlar, sınavlarda yüksek not alsınlar, en iyi üniversitelere girsinler istiyoruz. Bunun için, imkanlarımız neye el verirse yapmaya çalışıyoruz. Bu sayede, en güzel işlere, en mutlu ve konforlu hayata kavuşacaklarını varsayıyoruz. Peki bu yeterli mi? Çocuklarımızın gerçek hayatta ihtiyaç duyacakları yetkinlikleri geliştirmeleri için nasıl destek veriyoruz?

Richard Lerner, “Ergenlik Hakkında Her Şey” adlı kitabında, günlük hayat becerilerinden bahseder.  4H olarak adlandırılan bu becerilere, çocuklarınızın ne kadar sahip olduğunu ya da nasıl sahip olması gerektiğini düşündünüz mü?

Neler mi bu bahsettiğim beceriler? Richard Lerner’a göre örneklemek gerekirse…

Heart (Kalp-İlgi gösteren, bağlantı kuran)

Kapıya ve telefona nasıl cevap vereceğini

Hastalanan ya da zor günler geçiren arkadaşına nasıl destek vereceğini

Sosyal ortamlarda kendini nasıl tanıştıracağını

Bir görüşme sonrası nasıl teşekkür notu göndereceğini biliyor mu?

Hands (Eller-Veren, çalışan)

İçinde bulunduğu ortama nasıl katkı sağlayacağını

Ortamına uygun giyinip yerine göre davranmayı

İş, vb. başvuru yapmayı

Banka hesabı açmayı biliyor mu?

Head (Kafa-Yöneten, düşünen)

Restorana rezervasyon yaptırmayı

Harita, vb. kullanarak yön bulmayı

Uzun vadeli görevleri sürdürmeyi

Ufak tefek kazalar karşısında, sigorta attığında, acil durumlarda yapabilecekleri ile durumun üstesinden gelmeyi biliyor mu?

Health (Sağlık-Yaşayan, var olan)

Sağlıklı beslenmeyi

Eşyalarına sahip çıkmayı

Hastalandığında ilaçlarını nasıl kullanması gerektiğini

Temiz olmayı biliyor mu?

Çocuklarımızın yaşlarına göre sahip oldukları beceriler farklı olacaktır mutlaka. Diğer yandan, günlük hayatta baş etmeleri gereken bu ve benzeri beceriler onların hayatla mücadelesine sonsuz destek olacaktır kuşkusuz…Bu nedenle, çocuklarımızın sadece akademik başarılarına odaklanmayıp, hayatta güçlü durmalarına ve ilerlemelerine yardımcı olacak bu becerileri de kazanmaları doğrultusunda, anne ve babalar olarak nasıl destek verebileceğimizi de düşünmek ve uygulamaya geçirmek lazım. İşte o zaman evlatlarımızın  özgüvenli ve ayakları yere sağlam basan bireyler olarak, hayat sınavlarından başarıyla geçme yolundaki en büyük katkılardan birini sağlamış olacağız. Hele de uzmanların gelecekte mesleklerin etkisini yitirip yetkinliklerin ön planda olacağına dair öngörülerini düşünürsek…

Belki de başarı tanımınızı yeniden gözden geçirmekte fayda olabilir… Peki, siz çocuğunuzun hayatta başarılı olması adına, yetkinliklerini geliştirmesi için neler yapıyor, ona nasıl destek veriyorsunuz?